ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Άλλα ναι και άλλα όχι, είναι μια πρώτη απάντηση. Στα περισσότερα είδη ψαριών, η διαφορά στην περιεκτικότητα άλατος ανάμεσα στο εσωτερικό τους και το νερό στο οποίο κολυμπούν είναι μεγάλη. Τα περισσότερα ψάρια, επομένως, υπόκεινται σε οσμωτική πίεση. Η πίεση αυτή προκύπτει από τη διαφορά συγκέντρωσης μιας ουσίας –για παράδειγμα, άλατος– σε ένα υγρό στις δύο πλευρές μιας ημιπερατής μεμβράνης. Η διαφορά συγκέντρωσης αναγκάζει το υγρό να διαχέεται μέσω της μεμβράνης.

Στα ψάρια της θάλασσας, το νερό έχει την τάση να εκρέει από αυτά, αφού η περιεκτικότητα άλατος στο σώμα τους είναι χαμηλότερη από αυτή του νερού που τα περιβάλλει. Τα περισσότερα ψάρια της θάλασσας έχουν περιεκτικότητα άλατος ίση με το ένα τρίτο εκείνης του περιβάλλοντος. Τα ψάρια χάνουν νερό κυρίως μέσω της μεμβράνης των βραγχίων τους, εκεί που το δέρμα τους είναι πιο λεπτό. Για να μην πάθουν αφυδάτωση, πρέπει να πίνουν νερό, και γι' αυτό καταπίνουν θαλασσινό νερό κατά τακτά χρονικά διαστήματα. Έτσι όμως παίρνουν αλάτι, το οποίο μετά πρέπει να αποβάλουν. Για το λόγο αυτό, τα ψάρια διαθέτουν τα λεγόμενα χλωροκύτταρα, που φροντίζουν να απομακρύνεται το αλάτι από το σώμα τους. Τα ψάρια του γλυκού νερού, τώρα, έχουν το εντελώς αντίστροφο πρόβλημα. Έχουν πλεόνασμα νερού στο σώμα τους, γιατί το νερό που τα περιβάλλει εισχωρεί συνεχώς μέσα τους.

Το πιτεράκ είναι ένας κάθετος άνεμος, που σχηματίζεται κυρίως τις κρύες νύχτες με άπνοια, όταν ο αέρας από την παγωμένη ενδοχώρα της Γροιλανδίας ψύχεται όλο και περισσότερο καθώς περνάει πάνω από το παγωμένο έδαφος. Υπό αυτές τις συνθήκες, σχηματίζεται ένα παχύ στρώμα πολύ ψυχρού αέρα, που διαχωρίζεται από τα σχετικά θερμότερα στρώματα αέρα που βρίσκονται πιο πάνω. Ο ψυχρός αέρας είναι βαρύτερος από το θερμό, γι' αυτό και, όπου παρουσιάζονται οι κατάλληλες συνθήκες, κινείται καθοδικά.

Όπως ακριβώς μια χιονοστιβάδα κατρακυλάει στις πλαγιές ενός βουνού, έτσι και ο ψυχρός αέρας γλιστράει πάνω στους πάγους. Το αέριο ρεύμα ενισχύεται ακόμη περισσότερο όταν στο τοπίο υπάρχουν ρεματιές ή επικλινές έδαφος, όπου μπορεί να συσσωρευτεί και να επιταχύνει. Όταν ο αέρας φτάσει στην ακτή, μπορεί να έχει μετατραπεί σε θύελλα, με ισχύ διπλάσια ακόμη και από εκείνη ενός τυφώνα. Για παράδειγμα, ο οικισμός Ammassalik στην ανατολική ακτή της Γροιλανδίας σαρώθηκε από ένα πιτεράκ στις 6 Φεβρουαρίου του 1970. Πριν τα ανεμόμετρα καταστραφούν, κατέγραψαν ταχύτητα ανέμου πάνω από 250 χλμ./ώρα.

Πλέον η ευρεία χρήση των κινητών προηγμένης τεχνολογίας, έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας και συνεχίζει να εισχωρεί με αρκετά γοργούς ρυθμούς. Η τάση αυτή δεν αφορά μόνο τα κινητά τηλέφωνα, αλλά και άλλες φορητές συσκευές όπως laptops, netbooks, tablets κ.α., τα οποία φυσικά για να λειτουργήσουν έχουν εγκατεστημένο κάποιο λειτουργικό σύστημα, συνήθως της Apple, Windows ή Android (Google).

Όπως ήταν φυσικό ευπάθειες εμφανίστηκαν και σε αυτές τις συσκευές, οι οποίες προβλέπεται να αποτελέσουν τον κυρίαρχο στόχο των hackers μέχρι το 2014. Το γεγονός αυτό δεν θα πρέπει να μας ξενίζει καθώς είναι απόλυτα λογικό οι hackers να επιτίθενται και στις φορητές μας συσκευές, αν αναλογιστεί κανείς το πλήθος των πληροφοριών που ανταλλάσουμε, ακόμη και σε επαγγελματικό επίπεδο.

Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα ιδρύθηκε από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας και το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ Εξωγήινης Φυσικής, σε χώρο που παραχωρήθηκε στη κορυφή Σκίνακα του Ψηλορείτη σε υψόμετρο 1750 μέτρων, από το Δήμο Ανωγείων.

Το πρώτο τηλεσκόπιο 30 εκατοστών ευρέως πεδίου εγκαταστάθηκε την άνοιξη του 1986. Το 1995 εγκαινιάστηκε το τηλεσκόπιο των 1,3 μέτρων το οποίο είναι και το μεγαλύτερο εν λειτουργία τηλεσκόπιο της Ελλάδας. Το έτος 2006 εγκαταστάθηκε σε συνεργασία του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Πανεπιστημίου του Τύμπιγκεν τηλεσκόπιο 60 εκατοστών που λειτουργεί ρομποτικά και μέσω διαδικτύου.

Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα χαρακτηρίζεται από εξαιρετικές συνθήκες παρατήρησης συγκρίσιμες μόνο με εκείνες των μεγάλων αστεροσκοπείων του κόσμου. Επίσης, διαθέτει πρωτοποριακά όργανα παρατήρησης όπως Κάμερα Κοντινού Υπερύθρου. Μάλιστα η πρώτη στην Ελλάδα ψηφιακή κάμερα CCD (δέκτες CCD βρίσκoνται σήμερα σε όλες τις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές και τα κινητά τηλέφωνα) εγκαταστάθηκε στο τηλεσκόπιο του Σκίνακα το φθινόπωρο του 1986. Ακόμα, συμμετέχει ενεργά στην παγκόσμια επιστημονική έρευνα στο πεδίο της Αστροφυσικής και παράλληλα συμβάλλει στη σύγχρονη εκπαίδευση των φοιτητών στην Αστρονομία. Παρατηρήσεις από το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα περιλαμβάνονται σε περισσότερες από 100 ερευνητικές εργασίες που έχουν δημοσιευθεί σε έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά με κριτές.