ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Οι πρόσφατες καταγγελίες για περιστατικά βίας και εκφοβισμού στα ελληνικά σχολεία, με αποκορύφωμα την τραγική απώλεια της συναδέλφου στη Θεσσαλονίκη που δεχόταν συστηματικό bullying, αναδεικνύουν μια πραγματικότητα που δεν επιδέχεται πλέον αναβολές.

Ο εκπαιδευτικός, που συχνά γίνεται στόχος απαξιωτικών συμπεριφορών από μαθητές αλλά και γονείς, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας κρίσης που πλήττει τον πυρήνα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Η Ιταλική Απάντηση: Η Διαγωγή ως Ρυθμιστής της Προαγωγής

Ενώ στην Ελλάδα η συζήτηση για τη διαγωγή παραμένει συχνά σε θεωρητικό επίπεδο, η Ιταλία προχώρησε σε μια ριζική μεταρρύθμιση (την μεταρρύθμιση Valditara). Εκεί, ο «βαθμός διαγωγής» (voto di condotta) δεν είναι απλώς μια τυπική αναγραφή, αλλά καθοριστικός παράγοντας για το μέλλον του μαθητή:

• Βαθμός 5 ή χαμηλότερος: Οδηγεί σε αυτόματη επανάληψη της τάξης (απόρριψη), ακόμη και αν ο μαθητής έχει πετύχει άριστες επιδόσεις στα υπόλοιπα μαθήματα.
• Βαθμός 6: Θεωρείται οριακή βάση και πλέον δεν αρκεί για την απλή προαγωγή. Ο μαθητής παραπέμπεται σε «αναστολή κρίσης» και υποχρεούται να εκπονήσει μια ειδική εργασία για την ενεργό πολιτική παιδεία και τον σεβασμό των κανόνων.
• Βαθμός 7-10: Επιτρέπει την κανονική προαγωγή στην επόμενη τάξη χωρίς επιπλέον προϋποθέσεις.
• Επίδραση στο Απολυτήριο: Στο Λύκειο (Scuola Superiore), ο βαθμός διαγωγής επηρεάζει άμεσα τη συγκέντρωση των σχολικών μορίων (crediti scolastici) που απαιτούνται για την πρόσβαση και την τελική βαθμολογία στις κρατικές εξετάσεις (Maturità).

Γιατί το μέτρο αυτό είναι απαραίτητο;

Το κλειδί της ιταλικής παρέμβασης είναι το χτύπημα της ατιμωρησίας. Τα παιδιά που ασκούν βία συχνά βασίζονται στο γεγονός ότι στο τρέχον σύστημα οι πράξεις τους δεν έχουν ουσιαστικές συνέπειες στην ακαδημαϊκή τους πορεία.

Επίσης,

1. Τέλος στο «Δεν τρέχει τίποτα»: Όταν ένας μαθητής γνωρίζει ότι η συμπεριφορά του μπορεί να του στερήσει τη χρονιά, αποκτά ένα ισχυρό κίνητρο αυτοσυγκράτησης.
2. Προστασία του Εκπαιδευτικού Κύρους: Το μέτρο αυτό θωρακίζει θεσμικά τον εκπαιδευτικό, δίνοντάς του τα εργαλεία να επιβάλει τον σεβασμό στην τάξη, χωρίς να φοβάται την απαξίωση ή την παρέμβαση γονέων.
3. Εμπλοκή της Οικογένειας: Όταν η διαγωγή έχει «κόστος», ο γονέας αναγκάζεται να πάρει την ευθύνη του παιδιού του στα σοβαρά, αντί να στοχοποιεί τον εκπαιδευτικό για τις παρατηρήσεις που δέχεται το παιδί.

Συμπέρασμα

Αν θέλουμε σχολεία-κοιτίδες πολιτισμού και όχι «αρένες» εκτόνωσης, πρέπει να καταλάβουμε ότι η παιδαγωγική χωρίς όρια οδηγεί στην ασυδοσία. Η υιοθέτηση ανάλογων μέτρων δεν είναι θέμα αυστηρότητας, είναι θέμα επιβίωσης της δημόσιας παιδείας και προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας των λειτουργών της.